Setiap kali kita menggunakan perbankan dalam talian atau menghantar dokumen sulit, teknologi penyulitan membantu melindungi maklumat daripada dibaca tanpa kebenaran.
Perkembangan komputer kuantum membawa cabaran baharu kepada perlindungan ini. Sebab itulah Malaysia mula membuat persediaan, walaupun ancaman tersebut belum menjadi serangan praktikal terhadap sistem kriptografi moden yang digunakan secara meluas.
Apa kaitan komputer kuantum dengan keselamatan data?
Komputer kuantum menggunakan prinsip fizik kuantum untuk melakukan pengiraan tertentu. Teknologi ini berpotensi membantu penyelidikan ubat dan bahan baharu, tetapi turut membawa risiko keselamatan.
Komputer kuantum yang cukup berkuasa berpotensi memecahkan kaedah kriptografi kunci awam tertentu. Kaedah ini digunakan untuk membentuk sambungan selamat dan mengesahkan identiti dalam pelbagai perkhidmatan digital.
Ini tidak bermaksud semua kata laluan atau akaun bank akan terbuka secara tiba-tiba. Ancaman bergantung pada jenis kriptografi yang digunakan dan kemampuan komputer kuantum tersebut.
Mengapa perlu bertindak sekarang?
Peralihan kepada teknologi perlindungan baharu mengambil masa. Organisasi perlu mengenal pasti sistem terlibat, mendapatkan sokongan pembekal dan menguji perubahan supaya perkhidmatan tidak terganggu.
Ada juga risiko yang dikenali sebagai “harvest now, decrypt later” — kumpul sekarang, nyahsulit kemudian. Penyerang boleh menyimpan data yang disulitkan hari ini dengan harapan dapat membacanya apabila teknologi yang lebih berkuasa tersedia.
Ini membimbangkan bagi maklumat yang perlu dirahsiakan bertahun-tahun, seperti rekod kesihatan dan rahsia perniagaan.
Apakah kriptografi pasca-kuantum?
Kriptografi pasca-kuantum (PQC) ialah kaedah matematik yang direka untuk menahan serangan daripada komputer biasa dan komputer kuantum. Ia membantu melindungi pertukaran kunci serta mengesahkan tandatangan digital.
PQC boleh dilaksanakan pada komputer dan pelayan biasa. Organisasi tidak perlu memiliki komputer kuantum untuk menggunakannya. NIST telah menerbitkan tiga piawaian PQC pertama pada 2024 sebagai asas peralihan ini.
Bagaimana Malaysia membuat persediaan?
Menurut laporan Bernama pada 15 September 2026, Malaysia merupakan satu-satunya negara ASEAN yang mencapai Tier 1 dalam penilaian kesiapsiagaan migrasi PQC oleh SITG-Consulting.
Penarafan itu merujuk kepada tindakan dan pelaksanaan program di peringkat negara. Ia bukan jaminan bahawa semua sistem di Malaysia sudah dilindungi sepenuhnya.
NACSA turut membangunkan Pelan Tindakan MyKriptografi 2026–2030 untuk memperkukuh pengurusan, kepakaran dan penggunaan teknologi kriptografi negara.
Apa yang perlu dilakukan oleh pengguna?
Bagi pengguna biasa, teruskan mengemas kini peranti dan aplikasi, gunakan kata laluan unik serta aktifkan pengesahan pelbagai faktor (MFA).
Amalan ini mengurangkan risiko harian seperti kecurian akaun, tetapi tidak menggantikan keperluan menaik taraf kriptografi oleh penyedia perkhidmatan.
Bagi organisasi, langkah awal ialah menyenaraikan sistem yang menggunakan kriptografi, mengenal pasti data yang perlu dirahsiakan untuk tempoh panjang dan berbincang dengan pembekal tentang pelan migrasi PQC.
Persediaan awal memberi ruang untuk perubahan dibuat secara terancang, sebelum ancaman menjadi lebih sukar ditangani.
Sumber rujukan:
