Belanjawan 2027 dan RUU AI: Sokongan untuk PMKS

Bagi kebanyakan perniagaan kecil, kecerdasan buatan atau AI bukan lagi perkara yang terlalu jauh. Ada yang sudah menggunakannya untuk menulis kandungan pemasaran, membalas pertanyaan pelanggan, menyusun laporan jualan atau merancang stok.

Namun, menggunakan AI secara berkesan bukan sekadar melanggan satu aplikasi. Perniagaan juga perlu memikirkan kos, kemahiran pekerja, keselamatan data dan cara memastikan hasil yang diberikan oleh AI benar-benar tepat.

Perkara ini semakin penting apabila kerajaan bersiap sedia membentangkan Belanjawan 2027, manakala Rang Undang-Undang berkaitan tadbir urus AI pula sedang dibangunkan.

Apa yang sudah diketahui?

Setakat 6 Oktober 2026, Belanjawan 2027 belum dibentangkan. Kerajaan menjadualkan pembentangannya di Parlimen pada 9 Oktober 2026.

Kenyataan Prabelanjawan 2027 menunjukkan bahawa pendigitalan, AI, pembangunan bakat berkemahiran tinggi dan pemerkasaan perusahaan mikro, kecil dan sederhana (PMKS) merupakan antara bidang yang diberikan perhatian.

Kerajaan juga sedang mendapatkan pandangan mengenai bentuk insentif yang boleh menggalakkan majikan melabur dalam peningkatan kemahiran pekerja serta penggunaan AI dan teknologi digital.

Dalam masa yang sama, terdapat pihak industri yang mencadangkan kredit dan pengecualian cukai bagi syarikat yang menjalankan penyelidikan, pembangunan dan penggunaan AI. Bagaimanapun, cadangan tersebut belum boleh dianggap sebagai langkah rasmi Belanjawan 2027.

Bantuan perlu bermula dengan masalah sebenar

Tidak semua PMKS memerlukan sistem AI yang mahal atau rumit. Bagi sebuah kedai dalam talian, keperluannya mungkin sekadar mempercepatkan balasan kepada pelanggan. Sebuah syarikat perakaunan kecil pula mungkin mahu meringkaskan dokumen atau menyusun maklumat dengan lebih pantas.

Oleh itu, geran atau baucar digital lebih baik diberikan berdasarkan masalah yang mahu diselesaikan, bukan semata-mata untuk membeli perisian.

PMKS boleh memulakan projek kecil terlebih dahulu, mengukur penjimatan masa dan kos, kemudian mengembangkan penggunaannya jika terbukti berkesan. Pendekatan ini lebih selamat berbanding terus membuat pelaburan besar tanpa sasaran yang jelas.

Latihan yang boleh terus digunakan

Kursus AI yang terlalu umum mungkin menambah pengetahuan, tetapi belum tentu membantu urusan harian perniagaan. Latihan sepatutnya disusun mengikut jenis pekerjaan dan industri.

Sebagai contoh, kakitangan jualan boleh belajar menggunakan AI untuk menyediakan draf promosi. Bahagian pentadbiran pula boleh menggunakannya untuk meringkaskan dokumen, manakala pemilik perniagaan boleh belajar menganalisis rekod jualan.

Latihan tersebut juga perlu merangkumi cara menyemak ketepatan jawapan AI, menjaga kerahsiaan maklumat pelanggan dan mengenal pasti kandungan yang mungkin berat sebelah atau mengelirukan.

Belanjawan 2026 telah mencadangkan potongan cukai tambahan sebanyak 50 peratus kepada PMKS bagi kos latihan AI dan keselamatan siber yang diiktiraf. Bagi Belanjawan 2027, tumpuan wajar diberikan kepada usaha memudahkan lebih banyak PMKS memahami syarat, membuat tuntutan dan mendapatkan latihan yang sesuai.

Kos sebenar bukan sekadar yuran langganan

Kos menggunakan AI boleh melibatkan penyimpanan awan, penyusunan data, penyepaduan dengan sistem sedia ada, khidmat perunding dan perlindungan keselamatan siber.

Sebab itu, insentif untuk PMKS tidak sepatutnya terhad kepada pembelian atau langganan aplikasi sahaja. Kos sampingan yang munasabah juga perlu dipertimbangkan, terutama bagi perniagaan yang baru memulakan proses pendigitalan.

Proses permohonan pula hendaklah mudah. Jika borang terlalu rumit atau kos menyediakan dokumen lebih tinggi daripada nilai bantuan, banyak perniagaan kecil mungkin memilih untuk tidak memohon.

Keselamatan data tidak boleh diketepikan

AI boleh meningkatkan produktiviti, tetapi penggunaan tanpa kawalan boleh mendedahkan data pelanggan, maklumat kewangan dan dokumen dalaman syarikat.

Sokongan kepada PMKS seharusnya merangkumi penilaian keselamatan asas, latihan pengurusan data, pengesahan pelbagai faktor dan panduan memilih penyedia teknologi yang boleh dipercayai.

Perniagaan kecil juga memerlukan panduan yang jelas tentang jenis maklumat yang tidak patut dimasukkan ke dalam aplikasi AI awam. Antaranya termasuk kata laluan, nombor kad pengenalan, rekod kewangan dan dokumen sulit pelanggan.

RUU AI perlu mudah difahami oleh perniagaan kecil

Draf RUU berkaitan tadbir urus AI masih dalam proses kajian sebelum dibawa kepada Kabinet. Jika dipersetujui, kerajaan menyasarkan pembentangannya di Parlimen pada suku pertama 2027 atau selepas itu.

MyDIGITAL sebelum ini menyatakan bahawa pembangunan RUU tersebut mengambil kira pendekatan peraturan berasaskan risiko, semakan undang-undang sedia ada dan kebertanggungjawaban sistem AI. Namun, perkara itu merupakan skop pembangunan RUU dan bukannya peruntukan undang-undang yang telah dimuktamadkan.

Apabila kandungannya diputuskan kelak, PMKS memerlukan penerangan dalam bahasa yang mudah, contoh mengikut industri dan templat pematuhan yang boleh terus digunakan. Sebuah pusat rujukan sehenti juga boleh membantu perniagaan mendapatkan jawapan tanpa perlu berurusan dengan terlalu banyak agensi.

Peraturan sepatutnya mengikut tahap risiko

Menggunakan AI untuk menyediakan kapsyen media sosial tidak membawa risiko yang sama seperti menggunakan AI untuk menilai permohonan pinjaman, memilih calon pekerja atau membuat keputusan insurans.

Sebab itu, tahap kawalan wajar disesuaikan dengan risiko penggunaan. Sistem yang mempengaruhi hak, kewangan atau peluang seseorang memerlukan dokumentasi, ketelusan dan semakan manusia yang lebih ketat. Bagi penggunaan berisiko rendah, panduan mudah mungkin sudah mencukupi.

Pendekatan yang seimbang dapat melindungi pengguna tanpa membebankan perniagaan kecil dengan proses pematuhan yang tidak sepadan.

Apa yang boleh dilakukan oleh PMKS sekarang?

PMKS tidak perlu menunggu Belanjawan 2027 atau RUU AI untuk mula membuat persediaan. Beberapa langkah mudah boleh dilakukan:

Pilih satu tugas berulang yang sesuai diuji menggunakan AI.
Jangan masukkan data pelanggan atau dokumen sulit ke dalam aplikasi AI awam.
Pastikan hasil AI diperiksa oleh manusia sebelum digunakan.
Catat aplikasi yang digunakan, jenis data yang diproses dan hasil yang diperoleh.
Nilai sama ada penggunaan AI benar-benar menjimatkan masa atau kos.

Penutup

Belanjawan 2027 dan RUU AI perlu bergerak seiring. Bantuan kewangan tanpa panduan keselamatan boleh mendorong penggunaan AI secara terburu-buru. Sebaliknya, peraturan yang terlalu rumit tanpa sokongan praktikal pula boleh membebankan PMKS.

Kejayaan penggunaan AI tidak sepatutnya diukur melalui jumlah aplikasi yang dilanggan. Ukuran yang lebih penting ialah sama ada teknologi tersebut membantu perniagaan bekerja dengan lebih cekap, menjaga keselamatan data dan membuka peluang pekerjaan yang lebih baik.

Sumber rujukan

Kongsikan: